Lessuggesties

3-6-2016

Hieronder vindt u 32 beschrijvingen van taalgerichte vaklessen en/of lessenseries geordend per domein: algemeen, natuur & techniek, mens & maatschappij, kunst & cultuur, talen, rekenen/wiskunde, beroepsgerichte vakken en taalgericht vakonderwijs in het hbo.

Heeft u zelf een goede lespraktijk die u op deze website wilt publiceren en delen met uw collega's​, neem dan contact op via het rechtermenu.

Algemeen

1. Activerende didactiek op het Vader Rijn College

Hoe je een activerende en taalgerichte vakdidactiek in de praktijk toepast bij leerlingen met taalachterstanden.

Download

2. Een clip als digitale spreekbeurt

Hoe vmbo-leerlingen hun taalproductie stimuleren door hun spreekbeurt te vervangen door een videoclip.

​Download

​3. Functioneel spreken over een nieuw onderwerp

Hoe je leerlingen aan het praten en lezen krijgt over een nieuw onderwerp.

Download

​4. Het leren presenteren van vakspecifieke vaardigheden

Hoe aardrijkskunde en Nederlands samenwerken aan het leren presenteren, gelet op vorm én inhoud.

Download

​5. Leerlingen evalueren hun samenwerking

Hoe een goede vragenlijst de eigen verantwoordelijkheid voor groepswerk verhoogt.

Download

​6. Samenwerkend leren door spellen en actieve werkvormen

Hoe taalspellen bijdragen aan vaktaal en samenwerkend leren en andere sociaal-communicatieve vaardigheden.

Download

​7. Scriptfactory: vier films 'Leren door reflectie'

Hoe lessen van aankomende docenten Nederlands in het vmbo en mbo vastgelegd inzicht geven in vakdidactische keuzes, dilemma's en opvattingen van docenten.

  • De ontplofte gezichtscrèmefabriek: een woordenschatles met groepswerk;
  • Respons Graag: tekstsoorten behandeld met leerlingen techniek;
  • De kat in het nauw: spreekwoorden in de brugklas;
  • Onwijs overdreven veel make-up: het baliegesprek in een klas Uiterlijke verzorging.
Website

​8. Format Vakspecifieke taaldoelen formuleren voor een lessenserie

Het format helpt je om binnen je vaksectie expliciet taaldoelen te formuleren binnen een te ontwikkelen lessenserie. 

Download
Natuur & Techniek

9. Debatteren over energiebronnen

Wat er gedaan moet en kan worden om de taalvaardigheid van vmbo-leerlingen te stimuleren.

Download
10. MNM week

Op MNM week staat elke week een artikel met een onderwerp uit de leergebieden mens & natuur en mens & maatschappij. Leerlingen lezen de teksten, beantwoorden en bespreken vragen en discussiëren, schrijven en presenteren over het onderwerp.

Website
Mens & Maatschappij​

​11. Bevorderen van genrespecifieke teksten schrijven in de mens- en maatschappijvakken

Hoe de schrijfvaardigheid en het vakspecifiek denken en redeneren van leerlingen binnen de M&M-vakken verbeterd kan worden: negen ontwikkelde en beproefde lessenseries waarbij Nederlands en aardrijkskunde, ckv, economie, geschiedenis, filosofie en maatschappijwetenschappen samenwerken.

​Website

12. Taalgerichte lessenserie geschiedenis

Hoe de methodelessen versterkt worden door formatieve activiteiten, samenwerkend leren en extra aandacht voor luisteren, schrijven en vakbegrippen.

​Download

​13. Taalgericht samenwerkend leren bij geschiedenis

Wat de slaag- en faalfactoren zijn van ingebouwd groepswerk.

​Download

14. Drones in het leger: Nederlands en maatschappijleer

Leerlingen schrijven in 4-vwo een betoog, waarbij de vakken Nederlands en maatschappijleer samenwerken. In de docentenhandleiding vindt u ook de links naar het leerlingmateriaal en de PowerPoints.

​Download
15. MNM week

Op MNM week staat elke week een artikel met een onderwerp uit de leergebieden mens & natuur en mens & maatschappij. Leerlingen lezen de teksten, beantwoorden en bespreken vragen en discussiëren, schrijven en presenteren over het onderwerp.

Website
16. Hulpkaart Toetsen Aardrijkskunde

Aardrijkskundetoetsen bestaan vaak uit open vragen, waarbij formuleren erg belangrijk is. De Hulpkaart Toetsen helpt docenten en leerlingen bij het beantwoorden van vier typen vragen: geef een oorzaak/reden/argument, leg uit, beredeneer en beschrijf.

Website

17. Lessenserie Verklarende atlasvragen
Leerlingen leren op een correcte manier lezen en verklarende atlasvragen beantwoorden in deze lessenserie 1h/v, waarbij zelf vragen maken en peer feedback een belangrijke rol spelen.

Website

18. Sandwich-lezen en creatief schrijven bij Economie
Leerlingen schrijven een rapp, gedicht of rijm naar aanleiding van de (samen) gelezen rijksbegroting, waarin ze laten zien de tekst(gedeelten) te hebben begrepen.

Download
​Kunst & Cultuur

​19. Praktische opdrachten en zelfontdekkend leren bij tekenen

Hoe je met fotografie vakbegrippen als 'perspectief' dichter bij de leerlingen brengt.

Download
​Talen

20. Nederlands in Uitvoering

Hoe vmbo-leerlingen in functionele contexten aan uitdagende taaltaken en concrete eindopdrachten werken.

Website

​21. Van D.A.T. naar C.A.T. in schrijftaken

De overgang van Dagelijks Algemeen Taalgebruik naar Cognitief Abstract Taalgebruik, van B1-niveau naar B2-niveau. Een lessenserie voor havo-3, waarbij leerlingen leren formeel schrijven op B2-niveau door middel van task-based language teaching, observerend leren en communicatieve taken.

Download
Rekenen/wiskunde

​22. Werken aan taal bij wiskunde met een stappenplan

Hoe woordwebs, stappenplannen en groepswerk wiskunde laagdrempeliger maken.

Download

23. Wisbaak en vaktaal​

Hoe het educatieve wiskundepakket 'Wisbaak' taalsteun biedt en het vaktaalgebruik stimuleert.

Download

Website

24. Taalontwikkelende wiskundelessen

De implementatie van taalgericht vakonderwijs bij de methode Moderne Wiskunde rond draai- en spiegelsymmetrie op de Openschoolgemeenschap Bijlmer.

Download
​Beroepsgerichte vakken

25. Banketbakken: vakbegrippen omschrijven

Welke werkwijze te gebruiken om leerlingen nieuwe vaktaalwoorden te leren en te toetsen.

Download

​26. Woordenlijsten bij banketbakken

Hoe begripsomschrijvingen van leerlingen zelf kunnen worden ingezet bij het aanleren van vaktaalwoorden.

​Download

​27. Beroepsgericht taalportfolio

Hoe leerlingen in een beroepsgericht taalportfolio kunnen laten zien hoe goed ze het Nederlands beheersen.

Download

​28. Betekenisvol boekhouden

Hoe Nederlands, economie en boekhouden samen het project 'Beteke nisvol boekhouden' opzetten en leerlingen een jaarverslag over hun eigen bedrijf opstellen

Download

​29. Taalvaardigheden bij metaal en Nederlands

Hoe je met behulp van mondelinge presentaties de vaktaal actief kunt gebruiken in de metaalles.

​Download

30. Vaktaal leren met het digitaal woordenboek vaktaal.net

Hoe lesbrieven bij een digitaal woordenboek op internet woorden binnen de beroepsgerichte vakken beter laten beklijven.​

Download

​Taalgericht vakonderwijs in
het hbo

​31. Vijf films taalontwikkelend lesgeven in het hbo

Hoe je de vaklessen in het hbo meer taalgericht maakt en wat de ervaringen zijn van studenten over de taalgerichte lessen.

Website

​32. Succes met Taal in het hoger onderwijs

Vanuit een brede visie op taal en taalgebruik is een aanpak ontwikkeld voor het faciliteren, aanjagen, begeleiden en stimuleren van het proces van taal(leer)- en schrijf(leer)ontwikkeling, waaronder de academische taalvaardigheden.

Website